‎

ბევრი ორგანიზაცია კვლავაც ვიწრო პერსპექტივიდან უდგება დაფინანსების საკითხს. გრანტები ხშირად აღიქმება, როგორც ცალკეული პროექტების, შიდა შესაძლებლობების განვითარების ან მოკლევადიანი ორგანიზაციული საჭიროებების ინსტრუმენტები. ასეთი მიდგომები შესაძლოა სასარგებლო შედეგებს იძლეოდეს, თუმცა ისინი იშვიათად იწვევს სტრუქტურულ ტრანსფორმაციას. Erasmus+-ის პროგრამა უფრო ფართო და ამბიციური ლოგიკით მუშაობს.

არსებითად Erasmus+ აღიარებს, რომ მდგრადი განვითარება იშვიათად მიიღწევა ერთი ინსტიტუტის დამოუკიდებლად მოქმედებით. პროგრესი უფრო ხშირად წარმოადგენს ურთიერთდაკავშირებული აქტორების თანამშრომლობის შედეგს, რომელთა კომბინირებული შესაძლებლობები ქმნის შედეგებს, რომელთა მიღწევაც ცალკეულ ორგანიზაციას არ შეუძლია. ეკონომიკური და მენეჯერული თვალსაზრისით, ეს ჰგავს კლასტერზე დაფუძნებულ განვითარებას, სადაც ერთი სექტორის ან საერთო ლოკაციაზე მოქმედი ინსტიტუტები ერთობლივად აძლიერებენ იმ გარემოს ხარისხს, შესაბამისობასა და კონკურენტუნარიანობას, რომელშიც ისინი ფუნქციონირებენ.

ხსენებული პრინციპი განსაკუთრებით აქტუალურია იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც ესწრაფვიან დაჩქარებულ მოდერნიზაციას, უფრო ძლიერი ადამიანური კაპიტალის ჩამოყალიბებას და საერთაშორისო ცოდნის ქსელებში უფრო ღრმა ინტეგრაციას. როდესაც საგანმანათლებლო დაწესებულებები, დამსაქმებლები, სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები, კვლევითი აქტორები და საჯარო ორგანიზაციები მოქმედებენ პარალელურად, და არა თანამშრომლობის პრინციპით, რესურსები ფრაგმენტირდება და შესაძლებლობები იკარგება. როდესაც ისინი საერთო პრიორიტეტების საფუძველზე კოორდინირებულად მოქმედებენ, განვითარება ხდება უფრო სწრაფი, თანმიმდევრული და მდგრადი.

განვიხილოთ STEM-ის სფეროს განვითარების მაგალითი. თუ ქვეყანა მიზნად ისახავს მეცნიერების, ტექნოლოგიების, ინჟინერიისა და მათემატიკის დარგებში შესაძლებლობების გაუმჯობესებას, ამ ამოცანის რეალისტურად დელეგირება მხოლოდ ერთ უნივერსიტეტს ან ერთ სამინისტროს არ შეუძლია. სკოლები აყალიბებენ ადრეულ ინტერესს და საბაზისო კომპეტენციებს. პროფესიული განათლების მიმწოდებლები ავითარებენ პრაქტიკულ და ტექნიკურ უნარებს. უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები აღრმავებენ ექსპერტიზას და ამზადებენ კურსდამთავრებულებს. ზრდასრულთა განათლების მიმწოდებლები ხელს უწყობენ კვალიფიკაციის ამაღლებასა და გაუმჯობესებას. ახალგაზრდული ორგანიზაციები ხელს უწყობენ თავდაჯერებულობის, ჩართულობისა და არაფორმალური კომპეტენციების გამომუშავებას. კვლევითი ინსტიტუტები ხელს უწყობენ ინოვაციებს. დამსაქმებლები განსაზღვრავენ ბაზრის რეალურ მოთხოვნას და პროდუქტიულად იყენებენ ნიჭს. მხოლოდ ამ აქტორებს შროის ურთიერთქმედებას შეუძლია შექმნას უნარების განვითარების სრული არხი.

სწორედ აქ ხდება გადამწყვეტი შრომის ბაზართან თანამშრომლობა. ეკონომიკური რეალობისგან მოწყვეტილი უნარების სტრატეგიები ხშირად თეორიულ დონეზე რჩება. ისეთი კვალიფიკაციის შექმნა, რომელთა მიმართ მოთხოვნა მცირეა, ასუსტებს დასაქმების შესაძლებლობეს, ხარჯავს რესურსებს და იწვევს მოსწავლეებში იმედგაცრუებას. ამის საპირისპიროდ, როდესაც დამსაქმებლები და სექტორის წარმომადგენლები ჩართულნი არიან პროგრამების შემუშავებაში, სასწავლო გეგმის გაუმჯობესებაში, პრაქტიკულ ტრენინგებს განხორციელბასა და მომავალი საჭიროებების პროგნოზირებაში, განათლება უფრო რელევანტური და ღირებული ხდება.

ხსენებული ურთიერთობით შრომის ბაზარიც იღებს სარგებელს. სათანადოდ მომზადებული სამუშაო ძალა სპონტანურად არ ყალიბდება, მისი ჩამოყალიბება მოითხოვს ხანგრძლივ ჩართულობას ფორმალურ და არაფორმალურ სასწავლო გარემოში. დამსაქმებლები, რომლებიც ნიჭიერი სპეციალისტების პასიურ მომხმარებლებად რჩებიან, ხშირად აწყდებიან დეფიციტს, რომლის შექმნასაც თავად უწყობენ ხელს. ისინი, ვინც საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან თანამშრომლობენ, უკეთეს მდგომარეობაში არიან შესაბამისი კომპეტენციების უზრუნველსაყოფად, ტექნოლოგიურ ცვლილებებთან ადაპტაციისთვის და სექტორის კონკურენტუნარიანობის გასაძლიერებლად.

Erasmus+ ასეთი თანამშრომლობის პრაქტიკულ ჩარჩოს გვთავაზობს. პარტნიორობის, მობილობის, შესაძლებლობების განვითარების, სასწავლო გეგმების შემუშავებისა და ინსტიტუციური გაცვლის გზით, პროგრამა ორგანიზაციებს საშუალებას აძლევს, გასცდნენ იზოლირებულ საქმიანობას და შეძლონ კოორდინირებული წინსვლა. ის მხარს უჭერს არა მხოლოდ სტუდენტებს, არამედ იმ ეკოსისტემებსაც, რომლებშიც სტუდენტები სწავლობენ, მუშაობენ და ნერგავენ ინოვაციებს.

Erasmus+-ის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი მახასიათებელია კონსორციუმის მოდელი. ბევრი ქმედება მოითხოვს მრავალ პარტნიორს სხვადასხვა ქვეყნიდან და ინსტიტუციური წარმომავლობიდან. ეს არ არის მხოლოდ ადმინისტრაციული პირობა. ის ასახავს სტრატეგიულ გაგებას, რომ პროგრესი აჩქარდება, როდესაც ინსტიტუტები ერთმანეთისგან სწავლობენ და არა იზოლირებულად წყვეტენ მსგავს პრობლემებს.

ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების პარტნიორები ხშირად უწყობენ ხელს დაგროვილ გამოცდილებას, გამოცდილ მეთოდოლოგიებს, ხარისხის სტანდარტებს და ადრეული რეფორმებიდან მიღებულ გაკვეთილებს. მესამე ქვეყნების პარტნიორები ხელს უწყობენ ადგილობრივ ცოდნას, ახალ პრიორიტეტებს, კონტექსტუალურ გაგებას და მასშტაბური ადაპტაციის შესაძლებლობებს. როდესაც პარტნიორობა სერიოზულად არის შემუშავებული, შედეგი არის ორმხრივი სარგებელია და არა ცალმხრივი გადაცემა.

განვითარებადი ქვეყნებისთვის ამას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. კონკურენტული უპირატესობა ყოველთვის არ მოითხოვს ნელ იერარქიულ რეფორმას ან ფართომასშტაბიან სტრუქტურულ რეფორმებს. ის ასევე შეიძლება აშენდეს ჰორიზონტალურად ინტელექტუალური თანამშრომლობის, მიზნობრივი კვალიფიკაციის ამაღლების, სექტორული ალიანსების და საერთაშორისო ექსპერტიზაზე წვდომის გზით. Erasmus+ ქმნის გზებს მრავალგანზომილებიანი განვითარების სწორედ ამ ფორმისათვის.

თუმცა, ბევრი შესაძლებლობა რჩება არასაკმარისად გამოყენებული, რადგან პროგრამა ჯერ კიდევ ძალიან ვიწროდ არის აღქმული. Erasmus+ ხშირად ძირითადად ასოცირდება მობილობასთან, გაცვლასთან ან სტუდენტურ გამოცდილებასთან. ეს განზომილებები ღირებულია, მაგრამ ისინი წარმოადგენენ პროგრამის სტრატეგიული პოტენციალის მხოლოდ ნაწილს. Erasmus+ ასევე ეხება ინსტიტუციურ მოდერნიზაციას, შრომის ბაზრის შესაბამისობას, სოციალურ ჩართულობას, ინოვაციურ შესაძლებლობებსა და სექტორის გრძელვადიან განვითარებას.

ამიტომ, ყველაზე ეფექტური ბენეფიციარები ყოველთვის არ არიან ისინი, ვინც უბრალოდ მიმართავენ დაფინანსებას. ისინი არიან ისინი, ვინც სვამენ უფრო ფართო კითხვებს. რომელი სექტორებს ემუქრებათ მომავალში დეფიციტი რომელი უნარები განსაზღვრავს კონკურენტუნარიანობას ხუთ წელიწადში; რომელმა ინსტიტუტებმა უნდა ითანამშრომლონ, მაგრამ ამჟამად არა; რომელმა საერთაშორისო პარტნიორებმა გადაჭრეს უკვე მსგავსი გამოწვევები; რომელი პროექტი შეიძლება გახდეს უფრო ფართო ტრანსფორმაციის საფუძველი.

Erasmus+-მა ათწლეულების განმავლობაში გაიგო, რომ განვითარება არ არის წრფივი და იშვიათად წარმოიქმნება ერთი აქტორის მიერ. ის არის თანამშრომლობითი, ადაპტური და კუმულაციური. იმ ინსტიტუტებისთვის, რომლებიც მზად არიან იფიქრონ ტრადიციული საზღვრების მიღმა, პროგრამა რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ღირებულ ინსტრუმენტად, რომელიც ხელმისაწვდომია ამ გაგების გაზომვად პროგრესად გადაქცევისთვის.